Đối với thế hệ 8x và 9x đời đầu, quãng thời gian cắp sách đến trường không chỉ có bảng đen phấn trắng mà còn gắn liền với những vật dụng "nhỏ nhưng có võ". Dù ngày nay công nghệ đã hiện đại hơn rất nhiều, nhưng khi nhắc lại những món đồ này, bất cứ ai trong chúng ta cũng đều cảm thấy bồi hồi như được quay ngược thời gian về thời "nhất quỷ nhì ma".

Chiếc hộp bút sắt đa năng

Nếu học sinh thời nay chuộng những chiếc túi vải mềm mại, thì ngày xưa, "vật bất ly thân" của mỗi đứa trẻ chính là chiếc hộp bút bằng sắt. Không chỉ dùng để đựng bút mực, thước kẻ, nó còn là nơi cất giấu những bí mật nhỏ xinh hay những mảnh giấy gấp hình trái tim.

Điều thú vị nhất chính là thiết kế tích hợp bảng cửu chương bên trong nắp hộp, giúp chúng ta "cứu cánh" những lúc kiểm tra toán mà trí nhớ tạm thời đình công. Tiếng đóng mở lạch cạch của hộp bút sắt vẫn là âm thanh khó quên của những giờ ra chơi.

Bút máy luyện chữ và lọ mực "vạn năng"

Thời đó, bút bi vẫn chưa phổ biến trong các bài tập viết chữ đẹp. Ai cũng phải sở hữu ít nhất một cây bút máy, kèm theo đó là lọ mực Cửu Long hoặc Hồng Hà. Việc bơm mực vào bút không chỉ là công việc học tập mà còn là một "thử thách" đầy cam go.

Điểm đáng nhớ nhất chính là những vết mực xanh, tím lem luốc trên tay và áo trắng sau mỗi buổi học. Đó chính là "huy chương" vinh quang của những ngày tháng miệt mài luyện nét thanh, nét đậm, dù đôi khi hơi vụng về và bừa bộn.

Thước kẻ gỗ có in hình thần tượng

Những chiếc thước kẻ bằng gỗ phẳng lì, đơn điệu đã được "nâng cấp" thành những món phụ kiện thời trang nhờ việc in hình các diễn viên, ca sĩ nổi tiếng thời bấy giờ. Đây không chỉ là công cụ để kẻ đường thẳng, mà còn là vật để các bạn học sinh "khoe" gu thẩm mỹ của mình.

Điểm khiến món đồ này trở nên đặc biệt chính là cảm giác tự hào khi sở hữu chiếc thước có hình thần tượng mình yêu thích. Nhiều bạn còn cẩn thận bọc thêm một lớp giấy bóng kính bên ngoài để giữ cho thước luôn mới và hình ảnh không bị trầy xước trong suốt cả năm học.

Cục tẩy "hai đầu" xanh đỏ

Ai cũng từng tin vào một "truyền thuyết" rằng đầu màu xanh của cục tẩy này có thể xóa được mực bút bi. Dù thực tế là sau khi chà xát đến rách cả giấy, mực vẫn không bay đi mà chỉ để lại một lỗ thủng to tướng, nhưng đây vẫn là món đồ không thể thiếu trong cặp sách.

Điều làm nên thương hiệu của cục tẩy này chính là khả năng tẩy sạch chì cực tốt ở đầu màu đỏ, trong khi đầu màu xanh chủ yếu dùng để... nghịch hoặc làm "vật tế thần" cho những lần lỡ tay viết sai bằng bút mực. Một món đồ chơi đúng nghĩa trong giờ học nhàm chán.

Tẩy thơm hình trái cây

Bên cạnh cục tẩy xanh đỏ, những bộ tẩy hình trái cây, con vật với mùi hương ngọt ngào luôn là niềm mơ ước của các cô cậu học trò. Chúng thường được bán theo vỉ hoặc từng miếng nhỏ, màu sắc bắt mắt đến mức chỉ muốn... ăn thử.

Điểm hay nhất của món đồ này chính là mùi hương dịu nhẹ tỏa ra từ cặp sách mỗi khi mở hộp bút. Đối với học sinh thời ấy, sở hữu một bộ sưu tập tẩy trái cây đủ loại chính là minh chứng cho sự "sành điệu" và giàu có nhất trong lớp.

Chăn con công – Có ai còn nhớ không ?
Đó từng là những báu vật, tài sản lớn của mỗi gia đình trong thời bao cấp, mà phải dành dụm, nhịn ăn nhịn tiêu trong một thời gian dài mới có được. Thậm chí các đôi vợ chồng mới cưới còn được “thừa kế” chiếc chăn này từ bố mẹ như một món quà quý giá.
Cách đây khoảng ba chục năm về trước, một trong những “tài sản” quý mà nhà nào cũng cố gắng “tậu” cho bằng được là một cái vỏ chăn bằng vải hoa Trung Quốc. Có hai loại mà dân tình ưa chuộng là vải in hình những bông hoa rất to, giống như hoa phù dung và vải in hình con công – thường gọi là chăn con công, cả hai loại này đều có màu đỏ là chủ đạo. Riêng vải con công lại có nhiều loại: một công, hai công (có hai con công trống và mái âu yếm nhau), bốn công (tức bốn công đang tạo dáng)… Mỗi cái vỏ chăn hồi ấy, có lúc trị giá đến hàng chỉ vàng, và nhà nào có chăn con công thì thôi rồi, giữ gìn, cất giấu cho thật cẩn thận. Và cũng hồi ấy, rất nhiều vụ trộm lẻn vào nhà chỉ lấy đi mỗi cái vỏ chăn con công làm gia chủ bần thần cả tháng giời. Ở rừng, hôm nào trời nắng ráo, ấm áp là y như rằng, cả làng đỏ rực lên vì nhà nhà mang chăn ra phơi.

Tại sao nó đắt đỏ đến thế, quý giá đến thế? Chắc là vì ở thời bao cấp, cái thứ vải gì trong nước sản xuất được cũng không thể đem so với nó, và quan trọng hơn, nó lại là thứ bị cấm đoán buôn bán. Thì vốn dĩ cái gì bị cấm đoán cũng có giá cả. Dân buôn vải con công từ biên giới Trung Quốc về thường phải quấn tấm vải quanh người, mặc quần áo thật rộng (giống y như cánh buôn thuốc lá ở biên giới Tây Nam bây giờ) để che cho kín. Rồi ai muốn mua thì phải nhờ người này người nọ môi giới, người bán cũng phải biết chắc người mua đó không phải do mấy ông hải quan cài vào mới dám bán.Vải con công hồi ấy, cùng với phích nước, đèn pin, len sợi… là những mặt hàng xuất sứ từ TQ hấp dẫn vô cùng. Thế nên hồi chiến tranh biên giới, phía TQ thường thả rất nhiều những bao tải hàng, bên trong lót nilon để chống thấm nước, cho trôi trên sông Lô. Những món hàng này được bà con ta gọi là hàng tâm lý chiến. Hồi ấy mình còn bé, chẳng biết hàng tâm lý chiến là cái quái gì, và chắc chắn bà con ta cũng chẳng vì mấy cái bao tải hàng cho không biếu không ấy mà bỏ quê hương đất nước chạy qua biên giới. Trong những bao tải trôi lềnh phềnh trên sông ấy thường có gạo (rất ngon), mì chính, đường, vỏ chăn, đèn pin, len sợi… tức là toàn những thứ cần thiết cho nhu cầu hàng ngày của mỗi gia đình, đặc biệt là trong sự khó khăn của đời sống bao cấp.
Loại vải này bây giờ vẫn rất được các cô gái vùng cao ưa chuộng. thường thì các cô dùng để khâu thành những cái khăn vấn đầu như trong ảnh, cũng có khi dùng để may phần vạt trước của cái váy, trông hơi giống cái tạp dề. Chắc cũng vì màu sắc sặc sỡ nổi trội của nó, đỡ cho một phần công sức phải xe lanh, nhuộm lanh, dệt lanh.
Giờ đây, khi xã hội đã bước vào nền kinh tế thị trường, chẳng mấy gia đình còn sử dụng những chiếc chăn xưa cũ ấy, nó chỉ còn là một kỷ vật nhắc nhớ lại những năm tháng khó khăn. Điều kiện sống thay đổi và nâng cao, khiến các gia đình có vô vàn sự lựa chọn khác nhau, không chỉ là chiếc vỏ chăn hình hoa hay hình con công có duy nhất hai màu xanh và đỏ, mà mỗi năm đều có hàng trăm mẫu thiết kế ra đời với những sự kết hợp màu sắc phong phú theo nhiều phong cách khác nhau. Chính vì vậy, các bà mẹ có thể thỏa thích chọn những bộ chăn, gối và ga trải giường có họa tiết, màu sắc phù hợp với không gian và cách bài trí phòng ngủ của gia đình mình.
Còn tôi thì đến tận bây giờ vẫn giữ một chiếc. Cái vỏ chăn này mẹ tôi khâu bằng tay (tất nhiên là phải mua trong thời kì vụng trộm), rất khéo, có “cửa” để luồn ruột vào. Từ khi ra khỏi nhà, đi đâu tôi cũng mang theo nó. Mang cả về Hà Nội học đại học, đắp suốt mấy năm trời. Sau này khi có gia đình riêng, cũng mang ra đắp, nhưng đến lúc nó thủng một lỗ thì cất đi. Giữ mãi, mỗi lần dọn tủ, nhìn thấy nó lại nhớ những năm tháng thiếu ăn, thiếu mặc nhưng lúc nào cũng ăm ắp niềm vui, ăm ắp khát khao mơ mộng, và… nhớ mẹ nữa. Cho dù bây giờ mẹ đang ở ngay bên cạnh mình, 5 phút phi xe máy là có thể nhìn thấy mẹ, nhưng vẫn nhớ. Kì lạ thế chứ. Giống hệt hồi bé, chia tay mẹ ở chân dốc để vào trường, ở trường có nửa ngày mà cũng nhớ mẹ
quay quắt.